Haber Detayı
31 Mayıs 2016 - Salı 10:24 Bu haber 281 kez okundu
 
İhracatın 3’te 1’lik kısmına yeni rakip
Doğal taş ihracatı Isparta ihracatının 3’te birlik kısmını karşılıyor. Dünya genelinde ki doğal taş ihracatında ise Türkiye, Çin ve İtalya’nın ardından üçüncü sırada yer alıyor. SDÜ Maden Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Pof. Dr. Raşit Altındağ, dışa açılma çabası içine giren İran’ın Türkiye’ye doğal taş konusunda ciddi bir rakip olabileceğini söyledi.
 
 
Isparta Haberi


Isparta’nın ihracat rakamlarında en büyük pay doğal taş sektörünün. Isparta ihracatının 3’te birini oluşturan doğal taş çoğunlukla açılan maden sahalarının çevreye verdiği zarar, terk edilen maden sahalarındaki kirlilik gibi konularla gündeme geliyor. Doğal taş konusu ne kadar eleştiri konusu olsa da dış ticaret girdileri açısından büyük önem taşımaya devam ediyor. Şimdi ise doğal taşa, bu noktada ciddi yatırımlar olan Türkiye’ye ve özelde Isparta’ya önemli bir rakip daha geliyor. İran’ın dışa açılma hamlesinde Türkiye açısından en önemli tehdidin doğal taş sektörü olduğunu söyleyen SDÜ Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim üyesi Pof. Dr. Raşit Altındağ, planlama yapılarak tehdidin fırsata dönüştürülebileceğine dikkat çekti.

 

TÜRKİYE DOĞAL TAŞ İHRACATINDA İLK BEŞ’TE

SDÜ Maden Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Pof. Dr. Raşit Altındağ, “Türkiye’nin 1980’li yıllarda birkaç milyon dolar olan mermer (doğal taş) ihracatı 2014 yılı itibariyle 2.2 Milyar $ seviyesine ulaşmış olup 2015 yılında ise %10 düşüşle 1.91 Milyar $ düzeyinde gerçekleşmiştir. Bugün gerek üretim miktarı gerekse ihracat verileri açısından bakıldığında Türkiye Dünyanın ilk 5 ülkesi içinde yer almaktadır. Türkiye doğal taş sektörüne sadece doğal taş üretimi ve ihracatı açısından bakılmamalıdır. Özellikle son 25 yıllık süreç incelendiğinde ocak ve mermer işleme makineleri ve ekipmanları teknolojisi ve imalatı açısından yerli üretim oldukça iyi bir konuma gelmiş bulunmaktadır. Bugün ülkemizin içindeki tüm ocaklarda yerli üretim iş makineleri görmenin yanı sıra yurtdışında da birçok ülkeye mermer makineleri ve ekipmanları ihracatı yapılmaktadır. Türkiye’nin 2023 yılı doğal taş ihracat hedefinin çeşitli kaynaklarda 10-15 Milyar $ olarak öngörüldüğü ifade edilmektedir” diyerek ekonomik açıdan doğaltaş sektörünün büyük önem taşıdığını söyledi.

İRAN FIRSAT MI? TEHDİT Mİ?

Türkiye’nin doğal taş ihracatı konusunda önümüzdeki dönem en büyük rakiplerinden birinin İran olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Altındağ “Ülke dışındaki dinamiklerin başında komşumuz olan İran’daki gelişmeler dikkat çekici noktadadır. Bilindiği gibi İran geçtiğimiz günlerde almış olduğu kararlara bağlı olarak üzerindeki ambargoların ve yaptırımların kaldırılmaya başlanmasıyla ve İran’ın ekonomik ve diplomatik olarak ikili işbirlikleri arayışına girmiştir. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin dile getirdiğine göre yıllık 30-50 Milyar $ yabancı yatırım ihtiyacının devreye girecektir. Önümüzdeki yılarda havaalanları, oteller, büyük alış veriş merkezleri (AVM), toplu konut alanları ve modern yapılar gibi altyapı projelerinin devreye gireceği dikkate alındığında Türk mütahitlerin ve doğal taş sektör temsilcilerinin proje bazlı girişimlerde bulunması Türk doğal taş sektörüne yeni bir açılım getirebileceği de unutulmamalıdır. Ayrıca, İran’ın yıllık büyüme hızının % 8 olarak hedeflenmiştir. Türkiye ile İran arasında 1 Ocak 2015’te devreye giren tercihli ticaret antlaşması bulunmaktadır” ifadelerini kullandı.

 

İRAN YARIMA AÇIK

Türkiye’nin doğal taş konusunda özellikle makine ihracatı ile İran krizinin fırsata dönüştürülebileceğini söyleyen Altındağ “Birçok ülke ve/veya şirketler İran’da gerek yatırım yapma açısından gerekse yatırım oranlarında paylarını arttırma açısından birbirleriyle yarış içine girmiş durumdadırlar. Bu yarış içinde Türk doğal taş sektörünün gerek ocak üretimi gerekse mermer üretim ve işleme makineleri sektörünün de girişimlerde bulunması ve/veya girişimlerini güçlendirmesi gerekmektedir.  İran, ekonomik yaptırımlar altında uzunca yıllar kalması ile dışa kapalı bir ekonomi sergilemesine bağlı olarak doğal taş sektörü de dünyaya açılamamıştır. Çok küçük miktarlarda doğal taş ihracatı ve ithalatıyla beraber bu sektörde kullanılan makinelerin ithalatında da sınırlı kalmıştır. Türkiye gibi Alp-Himalaya kuşağında yer alan İran, doğal taş üretim sektörü içinde mermer, onyx, traverten ve granit türü kayaçlar önemli yer tutmaktadır. Üretilen doğal taşların renk dağılımı ise beyaz, sarı, kırmızı, gri ve kahverengi tonlar ağırlıkla yer almakla beraber çok çeşitli ve farklı renk ve doku özelliğine sahip doğal taşlara sahip olduğu bilinmektedir. İran ürettikleri doğal taşı mermer işleme fabrikalarında işleyerek mamul ürün veya yarı mamul ürün olarak ihraç etmektedir. Bu mermer işleme fabrikalarında da ağırlıklı olarak İtalyan şirketlerinin makineleri kullanılmaktadır” şeklinde konuştu.

ÇİN’E İHRACATTA TÜRKİYE BİRİNCİ

Çin’e doğaltaş ihracatında Türkiye’nin birinci sırada yer aldığını söyleyen Prof. Dr. Raşit Altındağ “Ülkelerin 2013 yılında doğal taş ihracatında 6.5 Milyar $ ile Çin birinci, 2.5 Milyar $ ile İtalya ikinci, 2.2 Milyar $ ile Türkiye üçüncü sırada yer alırken İran 150 Milyon $ ile on beşinci sırada yer almaktadır. Çin’e blok mermer-traverten ihraç eden ülkeler içinde 2013 yılı için Türkiye 895 Milyon $ ile birinci, 232 Milyon $ ile Mısır ikinci sırada ve 155 Milyon $ İtalya yer alırken 99 Milyon $ ile İran beşinci sırada yer almaktadır. 2013 yılında Hindistan’a blok mermer-traverten ihraç eden ülkeler arasında 121 Milyon $ ile İtalyan birinci, 56 Milyon $ ile Türkiye ikinci sırada yer alırken 4.2 Milyon $ ile İran 5ci sırada yer almaktadır. Türkiye’nin 2013 yılı itibariyle ihracatının % 40’lık bölümü blok mermer ve traverten ihracatı oluşturmaktadır. Türkiye Çin’e 980 Milyon $, ABD’ye 297 Milyon $, Irak’a 114 Milyon $’lık ihracat yaparken İran’a yok denecek kadar düşük bir düzeyde ihracat yapmıştır” dedi.

İRAN’LA REKABET İÇİN MERMERCİ DESTEKLENMELİ

Türkiye’nin, İran karşısında Çin’e yakınlık, enerji maliyetlerinin düşük olması gibi nedenlerle sıkıntı yaşayabileceğini bildiren Prof. Dr. Raşit Altındağ “İran’ın Çin ile ekonomik ilişkilerinin boyut kazanması durumunda blok ihraç ettiğimiz Çin’in, İran pazarındaki farklı renk/doku özelliğindeki taşlara ve enerji arzının getirdiği avantajla birlikte daha düşük fiyatla arz ulaşması durumunda ve nakliye yakınlığı açısından da İran’ın daha avantajlı olması Çinli alıcıların Türkiye doğal taşlarına karşın talep azalmasına yol açma tehlikesi göz ardı edilmemelidir.

Dünyada önemli enerji tedarikçisi olmanın avantajıyla endüstride düşük enerji maliyetlerini sanayiye yansıtması avantajının olmasının yanı sıra zengin doğal taş rezervlerine sahip olmasıyla Türkiye doğal taş sektörünün önemli rakiplerinden biri olacaktır. Bu nedenle, ülkemizdeki doğal taş sektörünün çeşitli fasıllarla desteklenmemesi durumunda Türkiye’nin doğal taş sektöründeki rekabet gücü zayıflayacaktır. Bu rekabet edememe çarkı içinde birçok mermer ocağı ve fabrikanın kapanma noktasına gelmesi kaçınılmaz olacaktır. Bu nedenle, doğal taş sektöründe enerji olarak değerlendirilen elektrik enerjisi ve mazot girdilerinin şirketlerin üretim miktarları ve istihdamları gibi parametreleri dikkate alınarak enerji maliyetleri açısından desteklenmesiyle önümüzdeki süreçte İran doğal taş sektörü ile rekabet edilebilecek konuma getirilebilinir” ifadelerine yer verdi.

MAKİNE AKİPMAN AÇISINDAN PAZAR OLABİLİR

İran’ın doğal taş makine ekipmanları konusunda ise Türkiye’ye Pazar olabileceğini söyleyen Altındağ “Doğal taş sektörünü; Ocak üretimi ve fabrika işletmeciliği ve Mermer ocak ve fabrika makineleri üretim sektörü olarak iki grupta değerlendirmek gerekmektedir. İran’da üretim yapan ocaklarda ve mermer işleme fabrikalarında başta ve ağırlıklı olarak İtalyan şirketlerinin makineleri kullanılmaktadır. Türk mermer makineleri üreticilerinin de bu yeni pazarda yerini alması ve payını üst düzeylere çıkarabilmesi için bu tarihi fırsatı kaçırmaması ve gerekli teşebbüsleri bir an önce yapması gerekmektedir” dedi. Prof. Dr. Altındağ iç dinamikler açısından ise Ar-ge çalışmalarının artırılması gerektiğine dikkat çekti. 

 

Kaynak: Editör:
 
 
 
Etiketler: İhracatın, 3’te, 1’lik, kısmına, yeni, rakip,
Haber Videosu
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Alıntı Yazarlar
Sayfalar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Beşiktaş
71
65
3
8
21
32
2
Başakşehir
67
60
3
10
19
32
3
Fenerbahçe
60
56
6
9
17
32
4
Galatasaray
58
60
10
4
18
32
5
Antalyaspor
52
40
10
7
15
32
6
Trabzonspor
50
37
10
8
14
32
7
Akhisar Bld.
45
41
13
6
13
32
8
Kasımpaşa
43
46
13
7
12
32
9
T.Konyaspor
43
39
11
10
11
32
10
Alanyaspor
40
52
16
4
12
32
11
Gençlerbirliği
40
30
12
10
10
32
12
K.D.Ç. Karabük
39
33
15
6
11
32
13
Osmanlıspor FK
38
36
12
11
9
32
14
Kayserispor
37
45
15
7
10
32
15
Bursaspor
35
31
17
5
10
32
16
Ç. Rizespor
30
41
18
6
8
32
17
Gaziantepspor
26
29
20
5
7
32
18
Adanaspor
25
31
19
7
6
32
Arşiv